Dư m Huế ...

Tn-Nữ Mai-Tm

 

Đ gần một năm sau tết Mậu Thn

Thnh Nội nhn thật u buồn, xc xơ, tiu điều, đầy dấu vết tn ph của chiến tranh. Những bức tường vẫn cn giữ nguyn vết đạn lổ chổ, cng những mảng nm đen của khi lửa. Khi c dịp đi ngang, họ ci mặt khng muốn nhn, kh qun qu khứ th thảm, lng nhi đau, tiếc thương cho xứ Huế, đ c một thời vng son của dng họ Hong tộc, với cc Mệ: Bửu, Vĩnh v cc Cng Nương, Cng Tn, Cng Tằng, Cng Huyền Khng biết bao lu nữa Huế mới trở lại nt đẹp cổ knh, qu phi của thời trước năm 1968!

Lc cn thời vua Bảo Đại, gia đnh chng ti được cả xm qu trọng, họ hay cho thưa mụ khi gặp chng ti, mặc d chng ti cn rất nhỏ. Ti cảm thấy tiếng mụ khng được hay, nn đ hỏi ng nội: Tại răng người ta ku con bằng mụ?, ng nội đ dạy:

-         V Vua khng muốn cc con chu của Vua kiu ngạo, m phải rất khim nhường như l ci mụ, để thấy mnh cũng tầm thường như ai

Ti khng biết điều đ c đng khng, nhưng ti rất thch lời giải nghĩa của ng nội. Chnh nhờ suy nghĩ như vậy, khi Vua Bảo Đại mất ngi, phải rời Việt Nam qua Ty ở, ng Ng Đnh Diệm ln lm Tổng Thống, chng ti đ bị ging cấp, khng cn được mọi người cho mụ nữa, v cảm thấy khng c chi khc lạ.

Trong vi ngy qua, mặc d l cấp chỉ huy c tinh thần trch nhiệm, lun c mặt ở đơn vị ngy đm, anh cũng đnh tạm gc t ngy lm việc, giao tiểu đon lại cho Sĩ Quan Tiểu Đon Ph, xin đi nghỉ php một thời gian ngắn để giải quyết cho xong mn nợ tnh cảm ring tư với người yu.

Tạm qun đơn vị, qun bớt ưu tư bận rộn với trăm ngn cng việc, nay c những ngy ở Huế, anh cảm thấy vui với khung cảnh yn lặng, bnh an bn dng sng lặng lờ tri, đ chia xứ Huế ra hai bn. Anh được vy quanh bởi một gia đnh với giọng ni trầm bổng m anh phải lắng nghe kỹ mới hiểu được ngọn ngnh cu chuyện, cũng như cảm thấy hạnh phc ngập trn bn người vợ với mi tc di rất Huế.

Trời thật ưu đi Huế với phong cảnh thin nhin tĩnh mịch lạ thường. Sng đy, ni đ, cầu nọ, trời kia, tm hồn thanh tịnh giữa cy cỏ vi vu. Cả con người v cảnh vật Huế đều c sắc thi hi ha im vắng, m với anh, Huế lun như đang mơ mng yn ngủ với giấc mộng di min man.

So với miền Nam v Bắc, Huế khng tr ph, đất đai chật hẹp kh cằn với ma gi Nồm như thiu đốt, nng đến độ lm rt da. Trung phần ốm như chiếc đn gnh, gnh hai thng gạo Nam-Bắc trĩu nặng.

Thừa Thin Huế, từ ni ra biển chỉ c một khoảnh đất bề ngang rất ngắn, nn khi mưa đến, nước đổ o ạt, chảy cuồn cuộn từ ni thật nhanh ra biển, gy cảnh lụt lội mỗi năm, cuốn tri nh cửa, ruộng vườn, khiến người dn khốn khổ trăm bề. Nhưng người Huế khng v vậy m sống bon chen, dnh giựt miếng cơm manh o. Chịu đựng cảnh khổ đ quen, nn họ biết chừng no l đủ. Khng c cơm th ăn cho. Khng c cho th ăn khoai

An phận với những g Trời cho mnh, họ lun im lặng cam chịu. Với người Huế, điều qu trn hết đng phải giữ l: Ngho cho sạch, Rch cho thơm Chnh ở vo vị thế khng may mắn về ti nguyn, thm phong thổ khắc nghiệt, nn người dn miền Trung rất sing học, v học giỏi, v họ hiểu chỉ c con đường đ để họ c thể tiến thn. Trai hay gi đều được gia đnh khuyến khch học.

Cc c gi Huế đa số sống trong gia đnh nề nếp, tnh tnh dịu dng, phong cảnh hữu tnh nn lng mạn, thch thơ văn. nh nhn trầm lắng m lại nồng nn, khiến người đối diện kh hiu, xao xuyến. Hiểu Huế hơn, anh chợt nhận ra trong mọi điều, người Huế khng qu vội vng. Họ khng trả lời khng phải v họ khng biết, nhưng v họ lun suy nghĩ chn chắn trướckhi đối đp, phần nhiều họ chọn im lặng.

Anh mỉm cười c khi no

C vợ Huế giận m mnh khng biết? Chắc l nhiều lắm. C những lc nng im lặng, quay mặt nhn chỗ khc, nhưng sao lc no anh cũng thấy nng mỉm cười! Anh phải cẩn thận hơn mới được.

Anh lun thch ti mặc o di trắng, nhất l chiếc o lụa mu trắng ng, nhn thướt tha, yểu điệu. Cũng như những c gi Huế khc, tủ o ti phần nhiều l những chiếc o di vải phin trắng thật mỏng, vi chiếc o lụa mu ng, lun được ti ủi cẩn thận. p mặt ln mi tc di của ti, anh u yếm:

-         Mi tc di ny đ lm anh nhớ qu những lc xa em

nh nhn của anh lun như xoy vo tim ti:

-         Ra Huế, nhn em mới thật đng l c gi Huế, với chiếc o di trắng dịu dng. Em đừng khi no đnh mất hnh ảnh rất Huế trong em m anh rất yu, em nh.

Đưa ngn tay ln mi anh, ti cười hỏi lại:

-         Dạ, anh ơi! Anh yu em v em l em, phải khng anh?

Anh n, em khng muốn thề tới thề lui hoi như rứa cũng c ngy em phải cắt mi tc thề ny đi, th lc nớ anh cn thương em khng, anh?

-         Nhứt định rồi! Nhưng em đừng ni đến chuyện cắt mi tc di của em nữa, em nh.

Tiếng dạ nhẹ lun mở đầu cu ni của nng, khiến anh cảm thấy ấm lng. Anh thầm nghĩ, lm sao c thể giận em được mặc d đi lc nng qu im lặng khiến anh bối rối khng biết những g đang ở trong đầu người yu.

Đi lc đang đi cng, bỗng nhin anh đi chầm chậm rồi đứng dừng lại, để ti phải lo lắng:

-         Răng rứa anh? Anh ơi! Anh c bị đau khng?

Anh nhn ti, mỉm cười:

-         Em yu! Tại anh khng muốn em qun anh đang ở bn cạnh em

Ti đưa anh đi thăm những nơi đẹp của Cố Đ Huế, nhưng khng dm đi qu xa v tnh thế vẫn chưa yn, Mậu Thn vẫn cn ghi lại trong lng ti những kỷ niệm kinh hong.

Huế, hầu như nơi no cũng c dng sng m đềm lững lờ chảy ngang qua, v rất nhiều những cy phượng. C thể ni Huế l thnh phố đầy phượng đỏ, với tn của một con sng vang danh mun thuở. Hai điều đ như gắn liền với nhau, lm tn vẻ thơ mộng, lng mạn của Cố Đ Huế. Ai đ c lần gh đến sẽ nhớ mi xứ Huế được vờn quanh bởi con sng m ả, khiến những khi họ phải rời Huế, lng tự hứa phải quay trở lại, để được hưởng những giy pht trầm tư với những t o di trắng ngần, tung bay trong gi trn cc nhịp cầu Trường Tiền m khng nơi no c

Dng Hương Giang như đứng yn, dng dằng khng muốn chảy, m lại tri ngang qua khắp cc nơi của thnh phố Huế, dng sng trong veo thơm mi tinh khiết.

Nhưng với anh, nơi chng yu nhất vẫn l cng vin Chiều Ttrước trường Đồng Khnh. Đi dọc theo bờ sng, lng anh như lắng đọng giữa khng gian tĩnh mịch,

Huế ơi! Anh yu Huế bởi Huế ha trong em. Anh yu nh mắt nồng nn của em như dng sng thăm thẳm, sng chảy vo lng, nn sng rất su. nh nhn của cc c gi Huế thm trầm, thật su lắng kh hiểu, m khi hiểu được th lại kh qun!

Từ trường Đồng Khnh nhn thẳng về hướng Ty, nơi mặt trời lặn, cầu Bạch Hổ mu đen trườn ngang qua sng Hương, với dy Trường Sơn hng vĩ, trng trng điệp điệp nối đui nhau nằm chắn ngang xa xa pha sau cầu.

Đm bung xuống, cảnh vật như được ru ngủ dưới mảnh trăng c đơn, ẩn mnh sau những ng my xa tt trn bầu trời cao, tỏa nh sng mờ phản chiếu trn dng sng, nằm trải di như dải lụa mu tm thẫm, chia cch Thnh Nội v trường Đồng Khnh ra hai bn, Tả ngạn v Hữu ngạn. Đứng hướng mặt về nguồn, th trường Đồng Khnh nằm về Tả ngạn sng.

Thoảng trong gi, tiếng h mi nh tnh tứ, buồn th thiết, văng vẳng bay ln, nghe mơ hồ trong khng gian, vọng ln từ những chiếc thuyền gỗ mong manh, lững lờ tri trn dng sng, đẹp như bức tranh thủy mạc.

Mưa Huế khi th xối xả, khi th lất phất giăng phủ cy cỏ, ni sng, nhn như những sợi giy tơ hồng. Huế l một bi thơ khng bao giờ ngưng những lời diễn tả về vẻ đẹp thơ mộng, lng mạn thầm kn của n, như những mi tc đen di, rơi xuống bờ vai gầy, cng đi mắt đen e ấp sau chiếc nn bi thơ nghing vnh.

Những ngy sau, giữa cơn gi lạnh của thời tiết xấu đầu ma Đng, bầu trời m u đầy my xm, ti đưa anh đi thăm những nơi gần bn Nội của ti, nằm xa pha sau trường Đồng Khnh, cạnh nh thờ Ph Cam, để anh c dịp biết đến một xm Đạo đặc biệt, với những con chin hiền lnh, ngoan đạo, chỗ dựa tinh thần của măng khi ba mất, lc đ măng ti cn rất trẻ.

Đy rồi, những nơi khng thể qun, những điểm hẹn h của thời học tr với những nh mắt rụt r dnh cho nhau. Tiệm bnh Ty Chaffanjon m ai cũng c lần phải gh đến.

Khu nh hai từng, đ cũ chưa được sơn sửa lại, khng biết mấy anh sinh vin cn ở trung tm Xavi trn lầu của tiệm bnh nữa hay khng? Nhưng mi bơ thơm lừng bay tỏa trong khng gian qu quyến rũ, khiến mọi người khng thể cưỡng được dạ cồn co đi bụng, phải dừng chn lại.

Anh nhn ti, mỉm cười khi thấy ti như được trở lại thuở mười lăm hay mười su. Chiếc bnh pat chaud vng ngậy, thơm ngon đ đnh thức khứu gic cng những kỷ niệm thơ mộng, ngọt ngo của thời trung học o trắng trong ti.

Nhắm mắt lại, cầm chiếc bnh, ti ăn thật chậm như sợ chiếc bnh mau hết, cắn hai đầu gin của chiếc bnh trước, khc giữa c nhiều nhn thơm, mềm ngon nhất, ti để dnh ăn sau cng, ht h thưởng thức tự nhin bn anh.

Được nhm nhi những chiếc bnh nho nhỏ mới ra l cn nng hổi đượm mi bơ Ty trong trời lạnh, l một điều rất th vị, niềm vui đơn giản đ khng thể thiếu được của học tr xứ Huế, m khi đi xa, d bao lu đi nữa, cảm gic đ vẫn sống mi trong hoi niệm của người Huế.

Từ tiệm bnh, ti đưa anh đi thăm căn nh trn đồi cao, m măng hay gọi l Căn nh trn đỉnh gi h, nơi ti đ được nui dưỡng v lớn ln, với bao hnh ảnh kh qun. Nhn anh, ti thủ thỉ:

-         Hm nay em muốn anh hiểu để yu Huế của em nhiều như anh đ yu em, anh nh. Em sẽ đưa anh đi thăm hai cy cầu nho nhỏ, dễ thương l cầu Bến Ngự v cầu Ph Cam.

Anh ơi, người Huế hnh diện với sng Hương v cầu Trường Tiền. Nhưng trong em, c lẽ hnh ảnh hai chiếc cầu nhỏ nằm trn khc sng pha sau trường Đồng Khnh, đ ghi su những kỷ niệm đẹp trong lng em, m khi đi xa, em hay lưu luyến nhớ về

Con sng nhỏ, nn người đi bn bờ sng ny c thể nhn thấyai đ ở bờ bn kia, t o trắng thấp thong sau dy cy xanh. V thế, c những chiếc xe đạp đang đi, bỗng nhin qunh lại, tm đường băng qua cầu, để nhn cho được đi mắt e ấp dưới chiếc nn bi thơ, rồi đạp xe chầm chậm, im lặng theo sau lưng người đẹp cho trọn hết khc đường.

M tội tui lắm nghe! Lm ơn đi cch một qung xa xa, để lần sau nếu c duyn gặp lại, tui khng sợ bị mang tiếng m phải lnh mặt

i! Những mối tnh khng tn, khng biết đi về đu như sương khi, những tri tim như lơ lửng trn chn từng my, đ dệt thnh thơ cho xứ Huế qua những bước chn ngập ngừng, cuống qut. Những kỷ niệm của tuổi học tr thơ mộng đ đ dễ mấy ai qun!

Bến Ngự được người dn địa phương rất tự ho, v l nơi nh yu nước Phan Bội Chu bị người Php quản thc, giam lỏng trong qung đời cn lại sau cng của ng. Người dn nơi đy đ gọi ng bằng tn ng Gi Bến Ngự với lng yu mến v knh trọng.

Phần nhiều người Huế no cũng c t nhiều những kỷ niệm vui buồn với khc sng đo v hai cy cầu duyn dng, như hai c gi Huế e ấp, np mnh bn dng sng nắng đục mưa trong, đ lm cho lng du khch ngỡ ngng với vẻ đng yu của n.

Ti chỉ cho anh khc sng nho nhỏ xinh xinh:

-         Anh ơi! Lc nhỏ khi bơi qua sng Bến Ngự trước mặt nh bc em, em rất hnh diện, thấy mnh oai lắm, như đ đạt được thnh tch to lớn, về nh khoe ầm ln với mọi người.

Khc sng như qu lớn với em lc đ. Khi bơi ra giữa dng, em cứ sợ mnh bị hụt chn, khng bơi được vo bờ. Nay nhn lại, sng thiệt nhỏ, cầu chỉ di khoảng 7mt, đi một cht l băng qua hết cy cầu.

Xe chạy qua khỏi hng cy long no xanh mt gần chn cầu, bn tay mặt l Ta Tổng Gim Mục rộng lớn, đy l nơi Đức Tổng Gim Mục Nguyễn Kim Điền tr ngụ.

Nh thờ Ph Cam trước năm 1968

Ngi l một vị Gim Mục rất nổi tiếng v được người dn Huế yu mến, bởi đời sống kh ngho. Ti nghe mọi người kể lại, đm đến, ĐTGM mặc o thường dn đi đạp xch l, đi khun vc để được lm bạn với những người ngho, v gip đỡ khi họ cần, theo đng quy luật ging Tiểu Đệ ng được tu hnh.

Nhn thẳng con đường, pha trước l nh thờ Ph Cam. Mấy năm đi học xa nh, Tết Mậu Thn xảy ra, ti khng c dịp gh qua đy để nhn lại khung cảnh thn yu ny. Lng ti nao nức đợi chờ...

Nh Thờ Ph Cam được xem như l một di tch văn ha lịch sử, l một trong những thnh đường được xy lu đời nhất ở Việt Nam, mang vẻ cổ điển Ty Phương, được xy theo kiểu Gothic rất đặc biệt, với hai thp chung hai bn cao ngất. Cc cửa sổ bằng gương được ghp nhiều hnh v mu sắc rực rỡ kể về sự tch cuộc đời Cha Gi-su. Người dn Ph Cam rất hnh diện về ngi nh thờ cổ knh ny.

Tim ti như thắt lại, nắm chặt tay anh khi xe dừng dưới chn dốc nh thờ Ph Cam. Ngước nhn trn cao, ngi nh thờ vang danh một thuở, đứng sừng sững một mnh một ci trong đống đổ nt, chơ vơ trong c đơn.

Tất cả khng cn nguyn vẹn trong sng như trong k ức ti hằng nhớ. Tuy khng bnh địa, nhưng đổ nt hon ton do bom đạn, khắp nơi dấu đạn lổ chổ cng vết nm đen của khi lửa, khiến nh thờ nhn buồn như người mẹ đang than khc đn con sa cơ thất thế, với thn thể oằn xuống, những chỗ vỡ nt to lớn, như những cặp mắt giương to để quan st lịch sử đang xoay vần cng thế sự tri qua.

Gio dn đang tm cch hn gắn sự hư nt. Những cy sắt, những gin tre được bao bọc quanh ngi thnh đường như muốn v lại chiếc mền đ rch, sự ph hoại đầy hận th kia qu su đậm. Lm sao được? Khi chnh người dn Ph Cam cũng đang mang nặng vết thương lng của Tết Mậu Thn!

Xe rẽ phải v ngừng lại, anh đỡ ti bước xuống, cả hai đi trn con đường dốc nhỏ quanh co của ngọn đồi cao. Sau những cơn mưa lớn, con đường dốc bị nước xoy mn chỉ cn trơ lại những đ v đ, dẫn đến một xm mang tn đặc biệt: Xm Đường Đ.

To Khm Sứ của Ta Thnh Vatican ở Huế trước 1968

Pha tay tri l một dy tường cao mu trắng, bọc vng quanh khu rất rộng lớn, ring biệt của một dy nh đồ sộ: Ta Khm Sứ của Ta Thnh Vatican.

To Khm Sứ, nhn oai nghi trong một khu đất rộng, với nhiều ngi nh mu trắng cao, rộng ri, rất khang trang qu phi, mang nt đẹp Ty phương, xy trong một vườn đầy những cy cao, ma Thu l chuyển mu vng, đỏ rất đẹp, cng nhiều loại hoa qu, nhn khc lạ với những hoa kiểng người Huế hay trồng. Ti lun nghe mọi người trầm trồ: Nhn thiệt Ty.

Nơi đy lun c người giữ vườn cắt tỉa cy l cẩn thận, nn nhn sạch sẽ ngăn nắp, cch biệt với khu xm ngho Đường Đ.

Lc b, ti hay chạy a vo cổng trước, khi thấy Đức Tổng Gim Mục Điền gh thăm ta Khm Sứ, xuất hiện với chiếc o phủ kn cng chiếc thắt lưng mu ta, trn đầu c chiếc mũ nhỏ cng mu, để được quỳ xuống, knh cẩn hn ln chiếc nhẫn trn bn tay của ĐTGM Điền. Ti đ say m nhn chiếc nhẫn thật lu để cảm nhận hồn lng lng v chiếc nhẫn rực rỡ qu đẹp, v ti biết n rất qu.

Theo truyền thuyết, chiếc nhẫn rất đặc biệt, bn trong c mảnh gỗ được đẽo ra từ cy thập tự m Cha Jesus đ bị đng đinh. Chiếc nhẫn được chuyền tay, c nghĩa l khi truyền chức cho vị khc, hay vị đ chết đi, th chiếc nhẫn được người kế vị xử dụng.

Vị Khm sứ lun lun l một người Ty, khim nhu, vui tnh, lun xoa đầu mấy đứa b. Nhn đ, ti hay xin hi mấy chm hoa lạ, m khng khi no bị từ chối.

Đi thẳng cuối con dốc cao, căn nh nhỏ cũ nằm pha sau hng ch xanh. Đy l giang sơn gấm vcm măng đ ấp ủ anh chị em ti với tnh thương v bờ bến như g mẹ tc con.

Căn nh đ nhỏ, nay nhn cng nhỏ hơn, nằm một mnh trong khu vườn m u hoang tn. Hm nay, ti khng thấy bng dng cụ Ci chăm sc vườn như lc trước. Ti đứng yn để những kỷ niệm thời xa xưa a về trong k ức đang thổn thức trong lng ti.

Tết Mậu Thn, VC đ đối xử tn bạo, kinh hong nhất xứ Huế với người dn sống ở xm đạo Ph Cam. Nh thờ bị tn ph, hầu hết những thanh nin trẻ tuổi trốn trong nh thờ, đều bị những kẻ nằm vng, vo tận nơi điểm chỉ.

Thanh nin v một số đn ng lớn tuổi, bị tri tay, la đi thảm st ở Khe Đ Mi, trong khi hng ngn người bị x xuống nằm chết lạnh lng trong những hố chn tập thể với thn thể khng nguyn vẹn.

Lng chng xuống, tim ti nhi đau khi nhớ về những ngy khổ nạn, nước mắt lưng trng, trong tim cn mang vết sẹo đau thương của Tết Mậu Thn. Thảm thương qu cho những người dn v tội, Ph Cam đ biến thnh "Phủ Lệ".

Nh thờ Ph Cam năm Mậu Thn 1968

Ph Cam thiệt buồn! Tội nghiệp qu anh ơi

Những căn nh của cc bạn nhỏ chung quanh nay im vắng, nhn cũ kỹ như nh của ti. Những đứa bạn tn Thứ, Thọ, Xun, Lan cng chơi trốn tm, l c, đnh bi với thằng b ti lc cn nhỏ, nay đu rồi! Ti nhớ Thứ, lớn hơn ti hai tuổi, nhưng ra vẻ anh hai, lun bnh vực chị em ti. Thứ học giỏi nhất xm, mẹ Thứ c nghề lm bn, ngon nổi tiếng khắp xm dưới xm trn.

Hai nh chỉ cch nhau hai khoảnh sn nhỏ c hng ch xanh vy quanh, vi cy mt v một con đường đất. Mỗi lần măng sai c b sang mua bn, Thứ hay lấy l chuối, vuốt sạch, gi ln t bn mới lm cn nng, dấu trong o, thm cho c b. Ti đ đem về cho măng, vui khi thấy măng hi lng khen ti mua giỏi.

Ngay từ lc cn rất nhỏ, ti đ hiểu tnh cảm của những người hng xm qu măng ti như thế no.

Bc Nghĩa nui vi con g, khi c t trứng, cũng sai con đem qua biếu, cả xm thương người mẹ gầy yếu rất trẻ đẹp của ti, lặn lội đi dạy học v bun bn thm cht đỉnh để nui đn con 6 đứa. Khi cc con cảm cm, cc bc chạy qua lể, thoa dầu, cạo gi. Ti sợ hi, hay trốn dưới gầm giường khi thấy miếng mảnh chai sắc nhọn cc bc cầm trn tay. Khi măng ti bị bịnh, c hai, ba b ở gần, hi l lm nước xng cho măng. Tnh hng xm thật ấm lng.

Khng biết bạn Thứ giờ ở đu? Bạn c khoẻ khng? Xin Thin Cha gn giữ v ban ơn dồi do trn đời sống bạn.

Mắt mơ mng, nhớ về thời xa xưa, ti giải thch cho anh:

-         Anh ơi, nơi đy em đ c một thời thơ ấu ấm cng cng măng v anh chị em. Anh c thấy mấy lu nước to, c ci đ bị bể kia khng? Đ l nơi để dnh v hứng nước mưa từ mi hin chảy xuống. Măng bắt mấy anh phải đậy nắp, bọc l chuối thiệt kỹ, để khng c con loăng quăng.

Anh thấy cy khế cạnh những bậc tam cấp bằng đ đ bể kia khng? Ma sai tri, anh chị em hi khế bỏ vo ci lu mu đen, rồi đổ đầy nước mưa, đng nắp lại, để dnh độ tuần lễ, sẽ thnh khế xm, dng xo với thịt heo, rải thm cht l v hoa me đất hơi chua chua l ngon tuyệt vời v nhn điệu khỏi ch.

-         Anh ơi, em khng thch khế, nhưng hoa khế đẹp v cng.

Ti hay leo ln cy khế, tm cnh no c thể ngồi để dựa lưng thật chắc, rồi hi từng chm hoa nhỏ xinh, mu tm hồng, những cnh hoa quy quần với nhau. Ti hay hi thiệt nhiều để trong lng bn tay, say m nhn, khiến măng ti hay nhắc nhở:

-         Con hi bng nhiều như rứa, th cy khế nh mnh ma ni sẽ thưa tri lắm. Con c biết mỗi ci bng sẽ thnh một tri khế khng?

Khi hoa rụng, một thảm hoa trn cỏ thật đẹp, sau đ những tri khế nho nhỏ mu ngọc bắt đầu nh ra v lớn từ từ.

Đưa mắt nhn quanh, nơi chỗ cao nhất pha tay tri của vườn, c hai cy hoa Sầu Đng. Ma ny cy trụi hết l, nhn trơ cnh, nhưng đến khoảng cuối thng Hai l cy sẽ đm mầm, chồi ra bp, rồi nở hoa mu tm phơn phớt, phủ đầy cy, mi hoa thơm hơi nồng dễ chng mặt.

Anh lớn hay hi từng chm hoa cho chị em ti lt để bước đi cho m chn, v để chơi tr Cng Cha Ngủ Trong Rừng. Hoa nhn đẹp lng mạn, nhưng rất mau tn, cnh hoa rụng bay tơi tả phủ khắp sn sau, mi thơm của hoa qu gắt khiến ti khng thch loại hoa ny lắm.

Mắt bừng sng khi nhn xuống căn nh, mỉm cười, ti đưa tay chỉ rồi th thầm bn tai anh:

-         Anh thấy khng? Dưới mi hin, nơi c mấy phiến gạch đỏ đầy ru đ bể kia, c nhnh cy mt che ở trn, l nơi em cng mấy bạn hay tắm chung dưới trời mưa. Thiệt vui khi được cười đa cng nhau, em cứ nhớ hoi, v ước chi mnh được b trở lại.

Những lc mưa to, vừa vuốt tc, vuốt mặt, vừa nn thở, h miệng để những giọt mưa rơi thấm trn lưỡi, rồi cng nhau nhảy, chạy lng vng cho bớt lạnh. Đứa no cũng ướt nhm nhẹp giống nhau, m khng biết e thẹn l chi, quấn qut vui bn nhau, qun cả gi lạnh ma đng.

Anh cười, nhn ti:

-         Sao em khng gọi cho anh đến tắm cng cho vui

Ko tay anh, m ửng hồng, ti ni lảng qua chuyện khc:

-         Anh n, lc xưa, em thấy vườn rộng thnh thang như khu rừng nhỏ, đi vng ln vng xuống muốn lạc lối. Trời chạng vạng khng dm bước ra v sợ ma.

By chừ nhn lại, em thấy mnh chỉ cần chạy lng vng vi lần l gip sn. Khu vườn xanh mướt m u, m đ bao lần em nằm trn cỏ ngắm my bay, nay nhn thật xơ xc, buồn tnh. Em cũng khng cn nghe tiếng chim ht lu lo như lc trước. D rứa, em vẫn một lng thương nơi đy.

Rồi dắt anh bước xuống cc bậc cấp bằng đ, nhiều miếng đ bể phủ đầy những lớp l, cả hai đến đứng cạnh căn nh nhỏ, cũ kỹ, hoang vu, tiu điều, với chiếc cửa sổ trơ khung.

Dựa đầu trn vai anh, lng trĩu buồn, ti nhắc lại những kỷ niệm xưa với giọng tiếc thương:

-         Anh ơi, hồi đ, mấy anh chị em ngủ nơi chiếc giường k gần cửa sổ ni n. Những hm trời mưa gi lớn, cnh cy đnh vo mi nh thiệt mạnh, măng lo lắm, nhắc nhở cc con cầu nguyện với Cha xin Ngi che chở.

Đi lc cnh đụng vo cửa bồm bộp, nghe như c tiếng ai g cửa, lm em run qu. Nếu khng được ngủ với măng, th em lun đi nằm ở giữa, trm mền kn đầu, m vẫn cứ nghe tiếng gi mưa rt bn ngoi. Em cứ mong trời mau sng v mưa dứt hạt. Nh em ở nơi cao nhất nn gi vi vt thổi.

Mưa xứ Huế rả rch dai dẳng, từ thng ny qua thng nọ, khắp nơi đất đều ướt sũng, v nếu c gi th lạnh run người. Ti khng thch ma Đng xứ Huế v mưa triền min, nhạt nha, mưa trắng xa, ngập phủ sn nh ti, rồi ồ ạt đổ xuống con dốc pha dưới.Ti hay nhn qua cửa sổ để thấy từng dng nước như nối liền trời v đất. My giăng kn khung trời mu xm buồn da diết.

Tay chn t v lạnh, hai chị em ti đ nghĩ ra một cch để sưởi ấm cho nhau. Khi ngủ, chng ti nằm ngược đầu với nhau, người ny m chn người kia ủ trong o, nhờ vậy chng ti đ c những giấc ngủ ngon suốt ma đng rt mướt trong ngi nh vi vt gi trn đỉnh đồi cao.

Anh ơi! Nhn mưa cứ rơi rơi hoi, hồn mnh nhiều lc buồn như chết lịm.

Anh n, may m hồi đ em cn nhỏ, nn chưa biết buồn nhiều, chưa biết mơ mộng. Chứ như by chừ, yu anh m phải xa anh, ở Huế một mnh khi ma mưa đến, th chắc l c đơn khng chịu nỗi

Mi thong nụ cười, rồi anh bắt chước giọng Huế của ti:

-         Em cưng! V rứa m ma mưa năm ni anh nhất quyết ra Huế, v anh đang ở bn em đy!

Tần ngần, quay nhn lần cuối, rồi nắm tay anh, chng ti rời căn nh thn yu. Những gia đnh quen ở chn xm khng cn niềm nỡ như xưa, họ chỉ đưa mắt nhn, trn khun mặt phảng phất nt lạnh nhạt, khổ đau. Xem chừng đời sống của họ kh khăn hơn lc trước.

Cả xm nhỏ nằm pha dưới nơi chn dốc, sống bằng nghề chằm nn, được gọi l Xm Chằm Nn Ph Cam, rất nổi tiếng trước Tết Mậu Thn 1968. Xưa kia nhộn nhịp, người ra vo tấp nập, cuộc sống của đa số dn Ph Cam nhờ đ được đủ ăn đủ mặc.

Tiếng h Huế đặc biệt với giọng đều đều, dịu dng của mấy O cất ln lm hồn ai cũng như lắng đọng, say m, im lặng, vừa lm vừa lắng nghe, gip họ qun mệt v qun ngy di. Mỗi người lo một việc. Rất nhiều việc tăn măn tỉ mỉ, được chia rất thứ tự v ăn khớp với nhau.

Đm con nt th cạo những chiếc l k gi cho mất chất vỏ xanh đậm bn ngoi, sẽ lộ ra những sợi gn mảnh rất chắc, được cc O vuốt lại thật cẩn thận bằng cht sp, cột lại thnh từng b, để dnh lm chỉ chằm nn.

Đi lần theo bạn gh chơi, ti cũng bắt chước cc bạn gip cạo l, m phải cạo thiệt nhẹ tay để khng lm đứt ngang những sợi gn. Cc anh lớn vẽ hnh cầu Trường Tiền, hnh c gi Huế trn giấy Bo rồi cắt ra, đem nhuộm cho giấy đậm mu, lồng vo giữa hai lớp l đặt trn khung, trước khi cc b chuẩn bị chằm thật cẩn thận v kho tay. Những chiếc nn được lồng những cu thơ đặc biệt của xứ Huế được bn gi cao hơn. Khi chằm xong, chiếc nn được đưa ln nh nắng nhn rất đẹp, như những bi thơ được viết trn giấy pơ-lua. Những chiếc nn như vậy chỉ được chằm khi c những dịp lễ đặc biệt, v được bn hết ngay trong một thời gian rất ngắn.

Chiếc nn cng hiếm v mắc tiền hơn nữa, khi khch chọn những cu thơ ring biệt để tỏ nỗi lng cng ai m họ khng thể ni nn lời, mượn tay cc người thợ kho, c tm hồn nghệ sĩ, nắn nt viết v cắt cẩn thận thật sắc nt, lồng thơ vo nn, tốn nhiều cng. Những chiếc nn đặc biệt ny nhn như một l thư tnh gởi cho người mnh yu, rất qu v chỉ chằm từng chiếc một khi c khch yu cầu.

Khi c gi nhận chiếc nn, cũng đồng nghĩa như nhận l thư tnh, nhưng thư tnh ny mọi người đều nhn thấy, cc c phải đắn đo suy nghĩ. Chiếc nn qu độc đo v qu, sẽ bị bạn b theo tm hiểu cho ra ngọn ngnh, rồi th ai cũng sẽ biết ai tặng cho ai.

Chiếc nn lại qu lớn, khng dấu đu được, về nh cha mẹ để , thế no cũng bị hỏi thăm, khng biết phải trả lời sao cho yn! V: tiếng dữ lan xa, tiếng lnh đồn gần. Nn cc nng chỉ dm nhận chiếc nn khi hai bn đ c tnh với nhau, v được cha mẹ chấp thuận. i chao! Xứ Huế qu nhỏ, phong tục qu khắc khe, ai cũng biết nhau, khng thể dấu một chuyện g, nn rất nhiều lần, con tim phải nhường bước cho danh phận v chữ hiếu.

Chiếc nn phải thật mong manh v thật nhẹ như gi thổi muốn bay. Cc b hay đưa nn soi ln nh sng, trầm trồ khen những hnh in trn nn, những cu thơ hay.

Nn l Ph Cam được gọi l Chiếc Nn Bi Thơ Ph Cam Thấu Quang, vang danh khắp xứ, ai cũng ước ao c được một chiếc. Ti cũng vậy, đội nn đi học từ thuở cn b, chiếc nn t khi được đội trn đầu, m được dng để đựng đầy hoa, cng khế, ổi, v tập vở. Chiếc nn như l mn đồ trang sức cho cc c gi Huế, lm tăng them vẻ e ấp, thẹn thng của cc nng. Hmnay, khu ny trng vắng vẻ, khng biết c cn ai chằm nn để bn nữa khng?

Chng ti ra về trong im lặng, lng thổn thức, thương qu những người hng xm với nt mặt như chai l với nỗi khổ đau.

Huế trầm lắng, từ phong cảnh cho đến con người, khng gian như ngưng đọng trong tiếng rả rch của những cơn mưa dai dẳng nhuộm trắng bầu trời, khiến anh đi lần tự hỏi, Tại sao Huế c thể qu yn tĩnh v buồn như vậy! M sao anh lại yu Huế đến thế?

Em c biết khng! Anh yu Huế bởi với anh, em l Huế, em l một phần của đời anh, yu em nn anh yu Huế

Nghe tiếng thở di, nhn vẻ buồn tư lự phảng phất trn mặt ti, vng tay m ti vo lng, anh th thầm:

-         Em cưng, hy qun đi những kỷ niệm buồn đau, em nh. Từ hm ny trở đi, em lun c anh bn cạnh. Cn g hạnh phc hơn khi sau bao ngăn trở, nay chng mnh được sống bn nhau. Anh yu em thật nhiều. Nhất định anh sẽ đem lại hạnh phc cho em. Em vui ln cho anh yn tm

Dựa đầu trn vai anh, lng ti ấm lại. Ti đ c anh lun ở bn che chở. Giờ ti đ c ring cho mnh một mi gia đnh nhỏ b. Ngước nhn bầu trời m u, ti m thầm thưa cng Thin Cha:

Thưa Thin Cha knh yu. Tnh yu Ngi thật bao la v bờ bến. Con chỉ biết ci đầu cảm tạ Ngi.

Ti cầu xin Ngi hướng dẫn v che chở cho anh v ti trong cuộc sống mới bn nhau, một trch nhiệm lớn đ nặng ln vai anh v ti. Xin Ngi cho ti c lng bnh an, bớt những lo u giữa một vng trời xa lạ, khng người thn thuộc, đầy mi thuốc sng.

Khp chặt đi mi, hơn bao giờ hết, lng ngậm ngi, ti hiểu rất r tnh thời chiến c g chắc đu anh!

Cuộc sống mới với những hỗn loạn, bất trắc chắc chắn sẽ vy phủ lấy ti, cũng như con đường khi lửa ngt ngn đang trải ra trước mặt đợi chờ sự dấn thn của anh v cc bạn đồng đội trong đơn vị, dnh cho tổ quốc trong thời buổi chiến tranh, m ti, chỉ l một người vợ lnh cn qu trẻ

Liệu ti c chịu đựng v vượt qua được, hay khng?

 

Rất nhớ

 

Trở về mục lục 99Độ