Inline image 1

 

Ngy đ khi tạ từ mối tnh đầu thơm thảo học tr với c b mang tn một ging sng đẹp ở thnh nội, để lại những cơn sng xao lng tuổi thanh xun vo Quảng. Tưởng rằng những cơn sng lng mạn x nhẹ mạn thuyền như x dạt đời trai trn ging Hương kia sẽ lắng dần theo thời gian cơm o. V rồi lại thấy mnh ngụp lặn trong ging sng Hn, sng Thu những mảnh tnh v vu hư hao m đầy mật ngọt lng du.

Cu thơ xưa của Thm Tm như ho kh của người trng sĩ nhiệt huyết đời trai, m lại chng lng trước dặm trường đưa tiễn. Những cơn sng trn sng đ vẫn m vang trong lng những tn ph x dạt như bo lng, những tan tc như cuồng phong qua hồn trống trải...

Đưa người, ta khng đưa qua sng
Sao c tiếng sng ở trong lng

Bng chiều khng thẳm, khng vng vọt
Sao đầy hong hn trong mắt trong?


C ai đưa người sang sng m khng buồn! Nhất l khi người đi chắc khng c ngy trở lại. Người đi mang theo ch lớn hải h, mong trả nợ nước non bằng tuổi xun nhiệt huyết. Khẳng khi trước khi sang sng: Phong tiu tiu hề, Dịch thuỷ hn. Trng sĩ nhất khứ hề, bất phục hon. Gi đu hiu sng Dịch lạnh lng gh. Trng sĩ một đi khng trở về.

Tiếng sng trong lng no của Thm Tm khi đưa người trng sĩ Kinh Kha qua bn kia sng Dịch lạnh băng, hẳn phải xao động một bo lớn trong hồn. Bởi người đi như đ quấn khăn tang, uống chn rượu tống biệt ho sảng kh khi. Một Kinh Kha hiếu nghĩa nặng tnh, xem mạng sống nhẹ tựa cnh lng. Mẹ th coi như chiếc l bay. Chị th coi như l hạt bụi, Em th coi như hơi rượu say...

Ho kh ngất trời l vậy, m tang thương hoi cảm cũng chập chng như sng khi trng sĩ một đi khng quay về. Nn Thm Tm dằn lng khng dm đưa người sang sng. Khng đưa người sang sng m sng ở trong lng đ xn xao nức nở, m chiều chưa xuống, vng giọt nắng rơi chưa thắm, m trong mắt ai hong hn đến mịt m.

...

Cu ca dao xưa "Ai đem con so sang sng. Để cho con so sổ lồng m bay." Tự bao giờ hnh ảnh người con gi sang ngang hay sang sng, l hnh ảnh người con gi đi lấy chồng. Phải chăng sng nước trng vy trong mỗi xm thn, m những tnh cảm gi trai tự tnh chn chất gi kn trong từng lũy tre, bờ mương, con rạch. Phải chăng sng nước chập chng những ngy sơ khai nn phong kn những mối tnh Lan v Điệp chỉ hạnh phc khi quẩn quanh trong đường qu gần gũi. Những con sng nhỏ b như cnh tay người tnh, đứng bn ny sng c thể hẹn h m ấp người bn kia. M bn nớ bn ni đ nặng tnh chm xm. Nhưng con sng nhỏ như con đường lng, chừng như đứng bn ny c thể gởi nụ hn v mi tc đẫm hương chanh, hương bồ kết sang bờ kia mộng mị. Nhỏ vậy m đ lm nn những cch ngăn xui ngược cho thn trn xm dưới, cho thn Đng thn Ty, cho lng Thượng lng Hạ. Nn khi người con gi vượt qua lũy tre thn quen mối tnh cng qu ấy đi sang sng về bn chồng, d cch một con sng m đ chừng như xa ngi. Ci mặc cảm của người ở lại hụt hẫng v lặng cm đau đu như những con sng nhỏ th thầm mi bờ đ bến ny. Trăm năm đnh lỗi hẹn h. Cy đa bến cũ con đ khc đưa.

Người ở lại hẳn buồn v thua thiệt, mất mt. Nhưng người đi chưa chắc g đ vui. Những cơn mưa bn chồng dẫu sao cũng cn qu mới để thng cảm tưới mt ln cnh so nhỏ. Lm sao con so trinh nguyn ấy c thể biết ra sao ngy sau! Que sera sera! V những bất ton khng định trước bn sng ấy. "Lấy chồng phải gnh giang san nh chồng." Từ một cuộc sống thn quen m đềm qu mnh, sang bn ấy sao m vất vả "Giặc bn Ng khng bằng b c bn chồng. L thi hết những mộng mơ ngy cũ, hết thảnh thơi của những ngy thiếu nữ xun th. Để khi nuối tiếc lc cơm khng lnh canh khng ngọt, thở than khi chiều xuống đứng bn t ngng về bn ni: "M ơi đừng gả con xa. Chim ku vượn h biết nh m đu?"

V lời tm sự nhắn gi theo ging cho người em cn ở lại với mẹ gi trước khi chị "Lỡ bước sang ngang":

Em ơi em ở lại nh
Vườn du em đốn, mẹ gi em thương
Mẹ gi một nắng hai sương
Chị đi một bước trăm đường xt xa
Cậy em, em ở lại nh
Vườn du em đốn, mẹ gi em thương
Hm nay xc pho đầy đường
Ngy mai khi pho cn vương khắp lng
Chuyến ny chị bước sang ngang
L tan vỡ giấc mộng vng từ đy
Rượu hồng em uống cho say
Vui cng chị một vi giy cuối cng
Rồi đy sng gi ngang sng
Đầy thuyền hận, chị lo khng tới bờ
Cch mấy mươi con sng su
V trăm ngn vạn nhịp cầu chnh vnh
Cũng l thi cũng l đnh
Sang sng lỡ bước ring mnh chị sao?
(Nguyễn Bnh)

...

Ging đời đưa ti sang sng v đo ni để xui nam. Duyn phận bọt bo như con sng ngất ngy những mảnh tnh v vu trong thng năm bn ging sng Hn. Ở đ c người con gi khc đẹp như thơ Hong Lộc: Ta c yu đi người gi đẹp. Tnh như my một thuở tan rồi. V em cũng l l gi đẹp. Nn sợ tnh ta cn my tri... Người con gi mang tn chm sao Khu. Tinh nghịch lung linh những đm dọc đường Thống Nhất xui cầu Vồng về bờ sng Hn. Thoảng hương hoa đm trn con lộ vắng, văng vẳng tiếng ht Ti Đưa Em Sang Sng của Nhật Ngn. Cũng bến đ An Hải để cơn mưa thng chn l th những khc lun vũ tnh yu thnh thiện, thnh những nốt nhạc trn rơi xiu xiu trn sng:

Ti đưa em sang sng, chiều xưa mưa rơi m thầm
Để thấm ướt chiếc o xanh, v đẫm ướt mi tc em
Nếu xưa trời khng mưa, đường vắng đu cần ti đưa
Chẳng lẻ chung một lối về m nỡ quay mặt bước đi

Ti đưa em sang sng, bn tay nng niu n cần
Sợ bến đất lấm gt chn, sợ bến gi buốt tri tim

Nếu ti đừng đưa em, th chắc đi mnh khng quen
Đừng bước chung một lối mn, c đu chiều nay ti buồn

Rồi thời gian lặng lẽ tri,
Đời ti l chiến binh đi khắp phương trời

M đời em l ước mơ,
Đẹp mun ngn thơ, như ngng trng chờ

Hm nao em sang ngang, bằng xe hoa thay con thuyền?
Giờ pht cuối đến tiễn em, nhn xc pho vướng gt chn

Gt chn ngy xa xưa sợ lấm trong bn khi mưa..
Nng đ thay một lối về, qun cả người trong gi mưa

Khng cn chuyến đ ngang, chỉ c chuyến ph đm như dng dằng giữa sng Hn. M o em xưa lồng lộng cuộn kn đời anh khng ni. Ni lm sao khi ngy đ chng mnh ngồi trn ghế giảng đường m lng khắc khoải nghĩ tới ngy mai tương lai hấp hối. C con sng no hứa hẹn những vẹn ton. C đồi ni no gợi mở những hn hoan. C thnh phố no dung thn cho những con chim so trẻ ra trường. Chỉ c một đường bay về những vng trời heo ht ngho kh... Bụi phấn lm sao đủ ấm bụng trong khi ngoi kia bụi đời lấp lnh những ph hoa!

V rồi chỉ c ti sang sng đơn chiếc trn chuyến ph An Hải. Thả chn mnh lầm lũi về Mỹ Kh. Ngồi trn bờ biển vắng c đơn như chiếc ghe đnh c nằm chơ vơ trn ct. Nhn những ngi sao Khu chn ci nằm kề. Thương em từ thuở mẹ về với cha. Thương da diết thật m khng ni. Thương em từ khi mẹ cha mới quen, từ khi em chưa cho đời. Thương răng m thương chi lạ rứa. Để rồi nghe sng dng trong lng những nn nao kỷ niệm. i c b xứ Quảng m cch một con sng Hn th m giọng đ khc. Bn ni l phố m bn nớ đ qu. Cch một chuyến đ ngang m bn ny c tiếng nhạc thnh phng kiu sa su lắng. Bn kia vang cu nhạc Bolro giản đơn mộc mạc chn chất.

Ngy đ buồn v tnh, v tương lai mịt m, nhưng lại vui v được thấm đẫm trong ging sng xứ Quảng những ngọt ngo tnh nghĩa bạn b "đất Quảng Nam chưa mưa đ thấm - rượu Hồng Đo chưa ngấm đ say." Ngho! Chỉ c rượu gạo rẻ tiền thi m ngất ngy tnh bạn. Cch một ngọn đo m sao khc biệt. Ti từ thm trầm kn đo kiểu cch của Huế, chợt rộn rng phơi mở đến hn hoan trong ăn cục ni hn, chặt to kho mặn, ăn chắc mặc bền, ci cọ um sm Ci đất sao m "Quảng" thế! Khc nhau từ m giọng đến những mn ăn trong cuộc vui lan man. V trong những lần mềm mi bằng hữu bn chiếu rượu l tiếng đn guitar, l những cu ht sảng khoi đất trời, như say như sưa:

Đi đến với những người hiếu khch
Ngoi ba l cn một cy đn
Ba l để nhớ thời chn đất
Cy đn nghe sng vỗ thnh thang

Đưa người, ta cứ đưa sang sng
Khng sợ tiếng sng ở trong lng
Thm Tm ln ni m Tống Biệt
Ta về biển mặn ha dng sng

Nhch lại gần nhau nghe ngy xưa
Chng An Tim lng mạn trồng dưa
C c cng cha đi lm rẫy
Con mắt to giống như em vậy
Con mắt to thnh mắt con thuyền
C người ko lưới đợi thuyền ln
C người ko lưới thương con mắt
Mắt con thuyền a, con mắt em
(Bi Ch Vinh)

...

Ngy đ khng biết nhạc v lời của ai m nghe say đắm, m thấm vo hồn, m lng lng ho kh như lng trng sĩ. V rượu ngon bạn hiền, hay v nhạc hay thơ thấm. V ch lớn đu rồi? Bn tay khng! M lng lng như sng vỗ thnh thang. Bởi chỉ một chữ "cứ". Đưa người ta cứ đưa sang sng. Khng sợ tiếng sng ở trong lng. Gan thiệt! Liều mạng thiệt! Thm Tm m cn sợ Tống Biệt, sợ sng trong lng chng chnh đời tuổi trẻ. Nhật Ngn cn ngại những cơn mưa bn sng, sợ bến đất lấm gt chn, sợ bến gi buốt tri tim khi đưa em sang sng...

Liều mạng vậy m ti c được con chim so nhỏ sang sng cng yn bề gia thất. Đ hết đưa người sang sng m từ đ theo người về sng. Đ thi khng cn đơn chiếc sợ phải đưa tiễn người, hay cứ đưa người (d người khng muốn.). Khng c những hong hn trong mắt trong, những con sng lao xao ven bờ h hẹn hay những cơn mưa bn sng lm lấm gt ai. Những người con gi đi qua đời ti chắc cũng vậy.

Bao năm qua hồn thi cn gi bo.
Bởi đời mnh chừng như một ging sng.
Một ging sng lười mnh khng chảy. 
Cho ngủ yn những con sng xao lng.

Yn ả lắm một đời thường. Chớ khng như chiều nay sng lng chợt xn xao hoi niệm. Vớ vẩn, vu vơ!...

 SB. 2-2013

NP Bảo Sinh

 

www.baosinh.com | Ty Bt site

 

 

Mục lục 99 độ Trang chủ YKHHN